Κηδείες: Αλλάζουν όλα, ξεχάστε όσα ξέρατε. Πώς θα γίνονται στο μέλλον

Κηδείες: Τι είναι οι ψηφιακές κηδείες; Κοιμητήρια στο Πεκίνο προτείνουν χώρους ταφής με οθόνες αντί για ταφόπλακες όπου προβάλλονται βίντεο και φωτογραφίες των θανόντων σε μια προσπάθεια εξοικονόμησης χώρου. Τι συμβαίνει;

Οι συγγενείς κρατώντας τον προσωπικό τους QR code εισέρχονται σε έναν προσεγμένο χώρο 20 τ.μ. όπου υπάρχουν μόνο οθόνες, ήπιος φωτισμός και απαλή μουσική. Σαρώνουν των κωδικό τους και στην κεντρική οθόνη εμφανίζεται το όνομα του αγαπημένου τους, φωτογραφίες, αλλά και ηχητικά αποσπάσματα με τη φωνή του.

Οι δακρυσμένοι συγγενείς προσφέρουν ψηφιακά φαναράκια με τη μορφή λωτού και προσεύχονται βλέποντας να περνούν από μπροστά τους χαμογελαστές εικόνες του θανόντος…

Στη σύγχρονη εποχή όπου η καθημερινότητα κατακλύζεται από ψηφιακές εναλλακτικές, ακόμα και η κηδεία αποκτά ανάλογη διάσταση με τα κλασικά μαρμάρινα μνήματα να θεωρούνται πια… πασέ στην Κίνα και να αντικαθίστανται από οθόνες.

Αυτό τουλάχιστον συμβαίνει στο κοιμητήριο ΤαΪζιγιού του Πεκίνου -αλλά και σε άλλα τέσσερα νεκροταφεία– όπου οι τεφροδόχοι φυλάσσονται σε ειδικά τεφροφυλάκια, τα οποία θυμίζουν περισσότερο θυρίδες ασφαλείας τραπέζης, παρά χώρο για αιώνια ανάπαυση.

Η πύλη της κάθε μονάδας φέρει φωτογραφίες ή και βίντεο του θανόντος, δημιουργώντας με αυτόν τον τρόπο ένα εξατομικευμένο ψηφιακό λεύκωμα στο οποίο μπορούν να ανατρέξουν οι συγγενείς και φίλοι του όταν τον επισκέπτονται.

Στην Κίνα οι συγγενείς τηρούν ευλαβικά τα νεκρικά έθιμα. Η παραδοσιακή περίοδος πένθους που ονομάζεται «σουσάνγκ» (守喪) διαρκεί ένα έτος, ενώ για τον πρωτότοκο γιο επιμηκύνεται στα τρία χρόνια, αν και πλέον επικρατεί να τηρείται ένα πιο σύντομο διάστημα 49 ημερών.

Τα μέλη της οικογένειας του θανόντος φορούν πένθος στο μπράτσο: Μαύρο τα παιδιά του, μπλε τα εγγόνια και πράσινο τα δισέγγονα. Οι Κινέζοι πιστεύουν ότι τα νεκρικά έθιμα πρέπει να ακολουθούνται πολύ αυστηρά διαφορετικά θα συναντήσουν κακή τύχη.

Ο κινεζικός λαός πιστεύει ότι η ψυχή του νεκρού επιστρέφει στο σπίτι του επτά ημέρες μετά το θάνατό του.

Για να είναι σίγουροι οι συγγενείς του ότι θα βρει το δρόμο του γυρισμού, τοποθετούν μία κόκκινη επιγραφή έξω από την πόρτα του και πασπαλίζουν με αλεύρι ή ταλκ την είσοδο όπου η ψυχή θα αφήσει τα ίχνη της.

Πριν τον ενταφιασμό του πολλά είναι τα βήματα που ακολουθούνται με κυριότερο την επαφή με έναν ειδικό φενγκ σουι, ο οποίος θα επιλέξει την κατάλληλη ημέρα και ώρα ταφής και θα συμβουλεύει τους συγγενείς να βρουν τον ιδανικό χώρο ταφής υπολογίζοντας την τοποθεσία του νεκροταφείου και τον προσανατολισμό του και προτείνοντας τα πιο σωστά σημεία συνήθως σε λόφο ή κάτω από δέντρο.

Η έλλειψη διαθέσιμου χώρου ταφής, ωστόσο, οδήγησε στη δημιουργία ψηφιακού κοιμητηρίου, καθώς η Κίνα αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα εύρεσης ελεύθερου χώρου για ενταφιασμό, τη στιγμή που καταγράφεται αυξανόμενη γήρανση του πληθυσμού.

Οι θάνατοι στη χώρα αυξήθηκαν σε 10,4 εκατ. το 2022, σημειώνοντας άνοδο 6,7% από το 2016 σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, με το Πεκίνο να σχεδιάζει τη μείωση της συνολικής έκτασης που καταλαμβάνουν τα δημόσια νεκροταφεία στο 70% μέχρι το 2035.

Όπως αναφέρει το δίκτυο Bloomberg οι κινεζικές αρχές θεωρούν απαραίτητη την ψηφιακή στροφή για την εξοικονόμηση χώρου και τη μείωση του κόστους της τέλεσης κηδειών.

Με πληθυσμό 1,4 δισ. κατοίκων η Κίνα κατέχει την πρώτη θέση παγκοσμίως στη ζήτηση υπηρεσιών κηδείας: Το μέγεθος της αγοράς της το 2020 ήταν 35,6 δισ. δολάρια και προβλέπεται να ξεπεράσει τα 58 δισ. δολάρια μέχρι το 2026, σύμφωνα με έκθεση της συμβουλευτικής εταιρίας Huaon Ican Enterprise Consulting Co.

Για παράδειγμα, ένα ψηφιακό νεκροταφείο 20 τετραγωνικών μέτρων μπορεί να φιλοξενήσει περισσότερα από 150 τεφροφυλάκια, ενώ σε υπαίθριο χώρο αντίστοιχου μεγέθους μπορούν να κατασκευαστούν μόνο 6 τάφοι.

Το Πεκίνο δεν είναι η πρώτη πόλη στην Κίνα που ενθαρρύνει τις ψηφιακές κηδείες. Τον Αύγουστο του 2022, η Σαγκάη ίδρυσε ψηφιακό κοιμητήριο με τη συνεργασία της Fu Shou Yuan International Group Ltd., κορυφαίο πάροχο υπηρεσιών τεχνολογίας κηδειών. Οι νεότερες υπηρεσίες της Fu Shou Yuan, μάλιστα, περιλαμβάνουν ταινίες μικρού μήκους με οπτικό υλικό, βίντεο ή φωτογραφίες, από τη ζωή του θανόντος για online μνημόσυνα.

Από την άλλη, η ψηφιακή ταφή είναι πολύ πιο προσιτή, καθώς κοστίζει περίπου το ένα τρίτο της τιμής μιας κλασσικής κηδείας που κατά μέσο όρο ξεπερνά τα 7.000 δολάρια. Εξαιτίας των υπέρογκων ποσών δεν είναι ασυνήθιστο να ζητεί κανείς οικονομικά βοηθήματα όπως τραπεζικά δάνεια για την κάλυψη της τελετής.

Το Πεκίνο δεν είναι η μόνη πόλη που προωθεί τις ψηφιακές ταφές. Στη Σαγκάη, το διαδικτυακό κοιμητήριο Fu Shou Yuan επιτρέπει στους ανθρώπους να δημιουργήσουν εικονικούς…. «παραδείσους» με τις φωτογραφίες, αλλά και τα αρχεία ήχου των αγαπημένων τους προσώπων.

Βέβαια, οι ψηφιακές λύσεις δεν είναι εύκολα αποδεκτές από όλους, ιδίως από τους ηλικιωμένους που δεν είναι τόσο εξοικειωμένοι με την τεχνολογία. Επομένως, οι επιχειρήσεις καλούνται να πείσουν τους υποψήφιους πελάτες τους ότι οι ηλεκτρονικές τελετές είναι εξίσου σημαντικές όσο οι παραδοσιακές.

Η 40χρονη Ζανγκ Γιν μιλώντας στο Bloomberg εξήγησε τους λόγους, οι οποίοι την ώθησαν να επιλέξει αυτή την εναλλακτική για τη γιαγιά της που έφυγε από τη ζωή: «Τα κλασικά κοιμητήρια είναι εκτεθειμένα σε άνεμο και ήλιο. Αν θέλεις να φέρεις μαζί σου τα παιδιά σου, θα δουν μόνο μνήματα και αυτό δε σημαίνει τίποτα για εκείνα. Ενώ, στα ψηφιακά νεκροταφεία οι οικογένειες μπορούν να δουν τις φωτογραφίες των συγγενών τους».

Τα ψηφιακά κοιμητήρια θα διαθέτουν και τη δυνατότητα ρεαλιστικών ψηφιακών απεικονίσεων των θανόντων, με τρισδιάστατη εκδοχή τους, χάρη στη μηχανή γραφικών Unity που αναπτύχθηκε από την Unity Technologies.

Όπως αναφέρει το Bloomberg από τις αρχές του 2023 περισσότερα από 500 είναι τα ψηφιακά μνήματα που έχουν πωληθεί στο Πεκίνο, ενώ όπως αναφέρει το τοπικό κρατικό ειδησεογραφικό δίκτυο CGTN η κυβέρνηση χρηματοδοτεί πρωτοβουλίες που ενθαρρύνουν τις οικογένειες να σκορπίζουν τις στάχτες των συγγενών στη θάλασσα.

«Οι ψηφιακοί τάφοι είναι φιλικοί προς το περιβάλλον και έχουν μία αίσθηση τεχνολογίας. Με αυτόν τον τρόπο η χώρα ανταποκρίνεται στην έκκληση για “πράσινες” τελετές και από την άλλη οι οικογένειες συντηρούν τη φωνή και τα χαμόγελα των αγαπημένων τους για μεγαλύτερο διάστημα», ανέφερε στην εφημερίδα Beijing Daily γυναίκα που επέλεξε για συγγενή της αυτού του είδους την τελετή, προσθέτοντας ότι η περίοδος ενοικίασης ψηφιακού τάφου πλησιάζει τα 20 έτη με χαμηλότερο κόστος από εκείνο των συνηθισμένων.

ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ

Αφήστε μια απάντηση